ජාතික ජන බලවේගය ආරක්ෂක නීති සම්පාදනය කළ යුත්තේ සිය යහපත් අභිප්‍රායයන් ගැන සිතා නොව, තමන්ගෙන් පසු බලයට පැමිණිය හැකි නරකම පාලකයා ගැන සිතාය.
ලයනල් බෝපගේ
උරුම වූ මර්දනකාරී නීතියක් සිය විවේචකයන්ට එරෙහිව යොදා නොගැනීමට තීරණය කළ එකදු ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවක් හෝ නම් කරන්න. ඒ කෙටි සෙවීම අවසන් වනු ඇත්තේ හිස් අතිනි.
ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත 1979දී සම්මත කෙරුණේ “තාවකාලික” පියවරක් ලෙසය. එහෙත් වසර හතළිස් හතකට පසුවත් එය සෑම පාලනයකටම සේවය කර තිබේ. එජාප හා ශ්‍රීලනිප ආණ්ඩුවල සිට රාජපක්ෂ පාලනය, යහපාලන ආණ්ඩුව, වික්‍රමසිංහ පාලනය සහ දැන් ජාතික ජන බලවේගය දක්වා එහි භාවිතය අඛණ්ඩව පැවතී ඇත.
එය දෙමළ හා මුස්ලිම් ප්‍රජාවන්ට, ලේඛකයන්ට, මානව හිමිකම් ආරක්ෂකයන්ට, ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරීන්ට සහ එවකට පැවති ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීම පමණක් වරදක් වූ පුරවැසියන්ට එරෙහිව යොදාගෙන තිබේ. ඒ යටතේ පීඩා විඳි සෑම පක්ෂයක්ම එය අහෝසි කිරීමට පොරොන්දු විය. එහෙත් බලයට පැමිණි සෑම පක්ෂයක්ම එය තබාගැනීමට හේතුවක් සොයා ගත්තේය.
යුරෝපීය වෙළෙඳ සහන යළි ලබාගැනීමේ අරමුණින් රනිල් වික්‍රමසිංහ 2017දී මෙම පනත අවලංගු කිරීමට පොරොන්දු විය. එහෙත් 2022දී ජනාධිපතිවරයා ලෙස ඔහු එය අරගලයේ ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරීන්ට එරෙහිව යොදා ගත්තේය.
පනත අවලංගු කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අයෙකු එය පළිගැනීම සඳහා යොදාගැනීම පුදුමයට කරුණක් බව ජවිපෙ ප්‍රධාන ලේකම් ටිල්වින් සිල්වා සහෝදරයා එදා පැවසීය. ඔහු නිවැරදි විය.
පොරොන්දුව සහ භාවිතය
විපක්ෂයේ සිටියදී ජාතික ජන බලවේගයේ ස්ථාවරය පැහැදිලි විය. 2023දී වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුවේ ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි පනත් කෙටුම්පතට විරුද්ධ වූ එහි පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු එය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේද අභියෝගයට ලක් කළහ. එහි 2024 ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයෙන් “ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ඇතුළු සියලුම මර්දනකාරී පනත්” අහෝසි කිරීමටද පොරොන්දු විය.
බලයට පැමිණි පසු කතාව වෙනස් විය.
2024 සැප්තැම්බර් සිට 2025 මැයි දක්වා කාලය තුළ අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 12 දෙනෙකු ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගත් බව වාර්තා විය. ඉන් පසුවද තවත් අය අත්අඩංගුවට ගැනුණි. ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව 2025දී මෙම පනතට අදාළ රඳවා තබාගැනීමේ සිද්ධි 46ක්ද, 2026 පළමු මාස තුන තුළ තවත් සිද්ධි 12ක්ද වාර්තා කර ඇත.
ඊශ්‍රායල විරෝධී ස්ටිකර් ඇලවූ බවට චෝදනා ලැබූ පුද්ගලයෙකු මෙන්ම, 2026 ජූනි මාසයේදී සංගීත වීඩියෝවක් හේතුවෙන් රඳවාගත් 24 හැවිරිදි දෙමළ හිප්හොප් කලාකරුවෙකුද ඒ අතර විය. සාමාන්‍ය අපරාධ නීතිය යටතේ කටයුතු කළ හැකි අවස්ථාවලදී පවා මෙම පනත යොදාගෙන තිබේ.
ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කිරීමට පොරොන්දු වූ ආණ්ඩුව, වසර දෙකක් ඇතුළත අසාමාන්‍ය බලතල ලැබුණු සෑම ආණ්ඩුවක්ම කළ දේම කර පෙන්වා ඇත. එනම්, එම බලතල භාවිත කිරීමය.
“අපව විශ්වාස කරන්න” යන්න ආරක්ෂක පියවරක් නොවේ
දැන් ආණ්ඩුවට නව නීති දෙකක් අවශ්‍ය වී තිබේ. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත වෙනුවට ගෙන එන ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත (PSTA) ඔක්තෝබර් 6 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කෙරිණි. සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පතද එදිනම ගැසට් කෙරිණි.
මේවාට එරෙහි විරෝධතා හුදෙක් පක්ෂග්‍රාහී විරෝධතා නොවේ. පනත් කෙටුම්පත්වල පුළුල් අර්ථ නිරූපණ, විධායකයේ රඳවා තබාගැනීමේ බලතල සහ ඇප සීමා කිරීම් මගින් ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත කුප්‍රකට කළ බලතල තවදුරටත් පවත්වාගෙන යෑමටත්, ඇතැම් අවස්ථාවල ඒවා පුළුල් කිරීමටත් ඉඩ සැලසෙනු ඇත.
වසරක් දක්වා රඳවා තබාගැනීමේ නියෝග නිකුත් කිරීමේ බලය අධිකරණයට නොව විධායකයට පැවරෙනු ඇත.
සංවිධානාත්මක අපරාධ පනත් කෙටුම්පත මගින් කොණ්ඩා මෝස්තර, පච්ච, ඇඳුම්, අත් සංඥා හෝ ලිහිල් “සම්බන්ධකම්” මත කල්ලි සාමාජිකත්වය පිළිබඳ පූර්ව නිගමනවලට එළැඹීමට ඉඩ සලසයි. ඉදිරිපත් කරනු ලබන පුද්ගලයා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයා බැඳ තබන විධිවිධානද එහි ඇත. එහි “බරපතළ අපරාධ” ලේඛනය ද්විවිවාහය, ප්‍රකාශන හිමිකම් උල්ලංඝනය සහ බලපත්‍ර රහිත සූදුව දක්වා විහිදෙයි.
එහි 46 සහ 47 වගන්ති මගින් සහකාර පොලිස් අධිකාරී නිලයේ හෝ ඊට ඉහළ පොලිස් නිලධාරීන් හමුවේ කරන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීමට ඉඩ සැලසෙයි. මෙය PSTA මගින් ඉවත් කිරීමට යෝජිත, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේද අඩංගු විධිවිධානයකි. එය ඓතිහාසිකව බලහත්කාරය සහ වධහිංසාව දිරිගැන්වූ විධිවිධානයක් විය.
සංවිධානාත්මක අපරාධ පනත් කෙටුම්පත ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතටත් වඩා දරුණු විය හැකි බව පවසන ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව, එය ඉවත් කරගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටී. සැකකරුවෙකු චෝදනා ගොනු කිරීමට පෙර වසරක්ද, නඩු විභාගයට පෙර තවත් වසරක්ද රඳවා තබාගත හැකි බවට ක්ෂමා ජාත්‍යන්තරය අනතුරු අඟවයි. නීතිඥවරුන්, පූජ්‍ය පක්ෂය සහ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නන්ද සමාන අනතුරු ඇඟවීම් කර ඇත.
ජාතික ජන බලවේගයේ ඇමතිවරුන් සහ එහි ප්‍රකාශකයන් දක්වන ප්‍රතිචාරයේ හරය මෙසේය: මෙම නීති අප විසින් හෝ අපෙන් පසුව එන අය විසින් හෝ අනිසි ලෙස භාවිත කරනු ඇතැයි උපකල්පනය නොකරන්න.
එය පිළිගත හැකි තර්කයක් නොවේ. බලය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳ ඉතිහාසයේ අත්දැකීම් හමුවේ එය නිෂ්ඵල ප්‍රාර්ථනාවක් පමණි.
නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ එය කෙටුම්පත් කළ ඇමතිවරයා පමණක් නොවේ. වගන්තියක් තමන්ට වැටහෙන ආකාරයට අර්ථකථනය කරන බිම් මට්ටමේ නිලධාරියාද එය ක්‍රියාත්මක කරයි. එහිදී වඩාත් අනාරක්ෂිත වන්නේ දුප්පතුන්, කොළඹින් පිටත ජීවත් වන්නන් සහ නීතිඥ සහාය නොමැති පුද්ගලයන්ය.
තවද, නීති සකස් කරන ආණ්ඩුවලට වඩා නීති දිගු කාලයක් පවතී. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ජනාධිපති ධුර කාල නවයක් පුරා පැවතී තිබේ.
ජාතික ජන බලවේගයේ හරය වන ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ මෙය අන් කවර පාර්ශ්වයකටත් වඩා හොඳින් දැන සිටිය යුතුය. “කළු ජූලිය” සම්බන්ධයෙන් එයට වරද පැටවීම පහසු යැයි සැලකූ ආණ්ඩුවක් 1983දී එය තහනම් කළේය.
2019 ජනාධිපතිවරණයේදී ලැබූ සියයට තුනක පමණ ඡන්ද ප්‍රතිශතයක සිට 2024දී පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බහුතරයක් දක්වා පැමිණි ජාතික ජන බලවේගය, තත්ත්වයන් කෙතරම් වේගයෙන් වෙනස් විය හැකිදැයි දනී.
එය බලයට ගෙන ආ දෝලකයටම එය යළි බලයෙන් ඉවත් කිරීමටද හැකියාව ඇත. එසේ වූ දිනෙක, ඊළඟට ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ බලය දරන තැනැත්තාගේ භාවිතය සඳහා මෙම නීති සූදානම්ව තිබෙනු ඇත.
පරමාදර්ශවාදය නොව, යථාර්ථ දේශපාලනය
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් ආරක්ෂක නීති සකස් කළ යුත්තේ බලයට පැමිණිය හැකි හොඳම පුද්ගලයා ගැන සිතා නොව, නරකම පුද්ගලයා ගැන සිතාය.
“මිනිසුන් දේවදූතයන් වූයේ නම් කිසිදු ආණ්ඩුවක් අවශ්‍ය නොවනු ඇත” යනුවෙන් ජේම්ස් මැඩිසන් ලිවීය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් තනතුරු දරන්නන්ගේ ගුණවත්කම මත යැපීම වෙනුවට ස්වාධීන අධිකරණ, පැහැදිලි හා සීමිත අර්ථ නිරූපණ, කාල සීමා සහ පාර්ලිමේන්තු අධීක්ෂණය කෙරෙහි විශ්වාසය තබන්නේ එබැවිනි.
පාලකයා විශ්වාස කළ හැකි යැයි උපකල්පනය කරමින් නීති කෙටුම්පත් කිරීම අධිකාරිවාදී පද්ධතිවල ලක්ෂණයකි.
විපක්ෂයේ බොහෝ දෙනාගේ නිහඬතාව තේරුම්ගත හැකි වුවද එය විමතියට කරුණකි. එහි සිටින බොහෝ දෙනා, මහජන විරෝධය හමුවේ අත්හිටුවන ලද 2018 ත්‍රස්තවාද විරෝධී පනත් කෙටුම්පත සහ 2023 ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි පනත් කෙටුම්පත සකස් කිරීමට සම්බන්ධ වූවෝ වෙති. ඒවා දැන් පාර්ලිමේන්තුව හමුවේ ඇති කෙටුම්පතේ පූර්වගාමීන්ය.
තමන්ම මුල් කෙටුම්පත සකස් කළ නීතියක් විශ්වාසනීය ලෙස හෙළාදැකීම අපහසුය. එබැවින් මේ සම්බන්ධයෙන් පෙරමුණ ගැනීමේ වගකීම සිවිල් සමාජය, නීතිඥවරුන්, පූජ්‍ය පක්ෂය සහ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව වෙත පැවරී තිබේ.
එක් උපදෙසක්
ජනාධිපතිවරයා සහ ආණ්ඩුව ත්‍රස්තවාදයට හෝ සංවිධානාත්මක අපරාධවලට එරෙහි සටන දුර්වල කළ යුතු නැත. එම තර්ජන දෙකම සැබෑය.
ඔවුන් කළ යුත්තේ තම පූර්වගාමීන් අනිසි ලෙස භාවිත කළ සහ අනුප්‍රාප්තිකයන්ටද අනිසි ලෙස භාවිත කළ හැකි නීතිමය හිඩැස් වසා දැමීමය. ඒ සඳහා පහත පියවර ගත යුතුය.
- අර්ථ නිරූපණ පැහැදිලිව සීමා කරන්න. විසම්මත අදහස් දැක්වීම, යම් මතයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම, සාමකාමී විරෝධතා, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග සහ මාධ්‍යවේදය මෙම නීතිවල විෂය පථයෙන් පැහැදිලිව බැහැර කළ යුතුය. පෙනුම මත පදනම් වූ පූර්ව නිගමන ඉවත් කළ යුතු අතර, “බරපතළ අපරාධ” යන්න සැබවින්ම සංවිධානාත්මක බරපතළ අපරාධ සඳහා සීමා කළ යුතුය.
- රඳවා තබාගැනීම, නිරීක්ෂණය සහ ඇප පිළිබඳ තීරණ අධිකරණයට පවරන්න. විධායක රඳවා තබාගැනීමේ නියෝග නොතිබිය යුතුය. සන්නිවේදනයට මැදිහත්වීමට හෝ දුරකථනයක අගුළු විවෘත කිරීමට පෙර අධිකරණ වරෙන්තුවක් අවශ්‍ය විය යුතුය. එක් එක් නඩුවේ කරුණු අනුව ඇප තීරණය කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරුන්ට නිදහස තිබිය යුතුය.
- පොලිස් පාපොච්චාරණ සහ පරීක්ෂාවට ලක් නොකළ අනුශ්‍රැති සාක්ෂි පිළිගැනීම ඉවත් කරන්න. පුද්ගලයෙකු පොලිසිය සමඟ පළමු වරට සම්බන්ධ වන මොහොතේ සිටම නීතිඥයෙකු රහසිගතව හමුවීමේ අයිතිය සහතික කළ යුතුය.
- කෙටුම්පත් කිරීමේ වාර්තාව ප්‍රසිද්ධ කරන්න. සංවිධානාත්මක අපරාධ පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ විශේෂඥ කමිටුව සකස් කළ කෙටුම්පතද ප්‍රකාශයට පත් කළ යුතුය. එයින් වෙනස් වූ සෑම කරුණක්ම සහ එසේ වෙනස් කිරීමට හේතුද පැහැදිලි කළ යුතුය.
- සංශෝධනය සඳහා පනත් කෙටුම්පත් දෙකම ඉවත් කරගන්න. සංවිධානාත්මක අපරාධ පනත් කෙටුම්පත, ජාත්‍යන්තර සංවිධානාත්මක අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ඇති ගිවිසුම්ගත බැඳීම් ඉටු කිරීමට සැබවින්ම අවශ්‍ය කරුණුවලට සීමා කළ යුතුය.
කිසිදු ආණ්ඩුවක් අන්ධ විශ්වාසයට සුදුසු නැත. ආරක්ෂක නීතියක සැබෑ පරීක්ෂාව වන්නේ එහි නිර්මාපකයන් එය භාවිත කරන ආකාරය පමණක් නොව, ඔවුන් වඩාත්ම බිය වන පාර්ශ්ව එය භාවිත කළ හැකි ආකාරයයි.
ජනාධිපතිවරයා සහ ආණ්ඩුව මෙම පනත් කෙටුම්පත් සකස් කළ යුත්තේ ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ බලය තම දෘඪතම ප්‍රතිවාදියා අතට පත්වනු ඇතැයි සිතාගෙනය.
එක් දිනෙක එය සිදු විය හැකිය.
2026 නොවැම්බර් 2